Een Peugeot 107 uit 2010, met 240.000 achter de wielen, heeft last van een slechte koude start. De driecilinder-107/C1/Aygo-drieling rijdt in groten getale over onze wegen. Niet alleen om die reden deel ik deze diagnose maar ook om de diagnosemogelijkheden van de scope te laten zien. Dat die verbazingwekkend groot zijn, zie je bij deze 107.
Diagnose
Tijdens de eerste koude start doet het probleem zich voor. Op zo’n moment is het slim om al je zintuigen op scherp te zetten. Wat hoor je? Wat zie je? Wat ruik je? Tijdens het starten let ik bijvoorbeeld op de verlichting van het instrumentenpaneel. Brand die constant of knippert die overmatig? Zo merk je een eventueel probleem in het elektrische circuit al direct op. Ook is het slim om te kijken wat er via de uitlaat zijn weg naar buiten vindt. Rookt de auto? Zo ja, wat voor kleur heeft de rook?
-Na even doorstarten pruttelt de motor uiteindelijk aan-
In dit geval zie ik geen afwijkingen. Het lijkt of ik wel iets afwijkends hoor. Het klinkt als een compressieprobleem. Na even doorstarten pruttelt de motor uiteindelijk aan en loopt dan binnen een paar seconden normaal. Direct daarna schakel ik de motor uit en start ik nog een keer. De motor slaat nu direct aan zoals hij dat warm ook deed. Ik rijd de auto naar binnen voor een visuele inspectie.
Lege radiateur
Ik start mijn visuele inspectie bij het koelsysteem. Een tijdelijk compressieprobleem? Zou de koppakking dan niet meer perfect afdichten bij koude motor? Ik bekijk het niveau in de radiateur en zie dat het verder onder peil is. Ik bekijk het koelvloeistofreservoir en zie dat het tot de rand toe gevuld is. Daarmee lijkt het of het koelvloeistofniveau in het systeem maximaal is. Wanneer er overdruk in de radiateur ontstaat wordt deze druk afgelaten in het reservoir namelijk. Waarschijnlijker is een te grote druk in het systeem. Dit bevestigt mijn vermoeden dat daar mogelijk een probleem zit. Maar: een vermoeden is goed, bewijzen is beter! Tijd voor een koppakkingtest. Die doe ik met de PicoScope. Hoe dat in zijn werkt gaat? Ik leg het uit.
Koppakkingtest met scope
Bij een conventionele koppakkingtest met bijvoorbeeld een contrastvloeistof heb je twee mogelijke uitkomsten: lek of niet lek. Wanneer je slim gebruik maakt van een scope met druksensoren zie je niet alleen of de koppakking lek is, maar ook waar dat lek zich dan bevindt. Nu is dit bij een motor met de cilinders in lijn niet direct waardevolle informatie. Maar wanneer je een motor controleert met meerdere cilinderbanken scheelt het toch in de kosten als je maar één bank hoeft te demonteren.
Pulsen in het koelsysteem
Om het mooi in beeld te brengen wil ik twee dingen weten:
- Welke zuiger staat in compressieslag?
- De druk in het koelsysteem.
Om de compressieslagen te bepalen sluit ik een stroomtang aan op de dikke plusdraad van de startmotor. De compressieslag vraagt veel stroom. Dat ga ik bij deze driecilinder in het scopebeeld zien als drie grote pieken per rotatie van de nokkenas. Om te bepalen welke piek van welke cilinder is, gebruik ik de aansturing van de bobine van cilinder 1.
Bij een benzinemotor gebruik je de ontsteking als referentie, je kan er vanuit gaan dat de aansturing plaats vindt net voor het einde van de compressieslag. Tenzij de storing het ontstekingsmoment beïnvloedt, natuurlijk. Ik zoek de ontstekingsvolgorde op. In dit geval kan het niet veel makkelijker: 1-2-3. Om de druk in het koelsysteem weer te geven gebruik ik een drukpulssensor. Deze sensor zet snel veranderde druk- en vacuümpulsen om in een elektrisch signaal. Ik sluit hem aan via een dop van een koelsysteem-afpersset en verbind de sensor door middel van een stuk slang. Ook nog even belangrijk: Ik zorg dat de motor niet aanslaat tijdens het starten. Zo kan ik een lange zuivere opname maken.
Raak!
De meting bevestigt mijn vermoeden. Er ontsnapt compressiedruk via het koelsysteem. En zo te zien zit het probleem op twee plekken: cilinder 2 en cilinder 3. Of er zit een probleem tussen cilinder 2 en 3. Net nadat het BDP wordt bereikt bij cilinder 2 en 3 vindt er drukopbouw plaats in het koelsysteem. Je ziet op de beelden dat er iets vertraging in zit. Dat komt omdat de drukpuls een afstand moet afleggen door de koelvloeistof. Dat kost tijd.
Het beeld is overduidelijk, ik durf de cilinderkop wel uit te bouwen. En inderdaad, er zit een klein scheurtje in de koppakking tussen cilinder 2 en 3. Alles valt op zijn plek! Je ziet, met de scope spoor je ook mechanische defecten. En dat zonder demontage. Zelfs een lekkende koppakking. Ik vind dat altijd weer geweldig
